Historia najnowsza

Władze polskie przejęły Chełmno 22 I 1920 r., w tym samym dniu do miasta wkroczyły pierwsze oddziały wojska polskiego.

Okres dwudziestolecia międzywojennego nie był dla miasta pomyślny, z tutejszych ziem wycofała się znaczna część ludności pochodzenia niemieckiego i żydowskiego, było wśród nich wielu handlowców, kupców, przemysłowców, nauczycieli. Ich odejście wiązało się z odpłynięciem części kapitału jak również z potrzebą inwestycji, na które brakowało środków finansowych. W tym okresie nastąpił niewielki rozwój przestrzenny miasta. Założono sieć elektryczną, uporządkowano Park Słowackiego oraz urządzono przyległe do niego obiekty sportowe, niedaleko koszar utworzono planty.

Po ataku III Rzeszy na Polskę wojska niemieckie wkroczyły do Chełmna 5 IX 1939 r. Władze niemieckie natychmiast przystąpiły do akcji wyniszczania ludności polskiej i żydowskiej. Zburzono założoną w 1842 r. synagogę. W pobliskich Klamrach (4km od miasta) w czasie wojny wymordowano 2000 Polaków. Znaczna część ludności została pozbawiona majątków i warsztatów, w miejsce wysiedlonych pojawiali się sprowadzeni z Niemiec osadnicy. W tutejszych koszarach stacjonowało ok. 5000 żołnierzy Wehrmachtu.

Spod niemieckiej okupacji Chełmno zostało wyzwolone 27 I 1945 r., wojska II Frontu Białoruskiego zajęły miasto bez zadawania mu zniszczeń (pod względem zniszczeń wojna obeszła się z Chełmnem łagodnie). Po wojnie II Wojnie Światowej Chełmno rozwinęło się dopiero po roku 1960. W 1963 r. zbudowano most na Wiśle, co wpłynęło korzystnie na sytuację komunikacyjną Chełmna (istniejąca do lat 80 linia kolejowa nie spełniała roli arterii, na utworzenie z Chełmna węzła kolejowego nie pozwalało ukształtowanie terenu). Wybudowane w latach '70 bloki mieszkalne raczej miastu uroku nie dodały, w latach '80 z głównej ulicy miasta (Grudziądzkiej) utworzono deptak.

Dziś obraz Chełmna zmienia się z roku na rok. Naturalne piękno miasta i jego okolic, bogata spuścizna historyczna w postaci średniowiecznego grodu, stwarza wielkie możliwości rozwoju przede wszystkim turystyki. Podobnie jak wiele polskich miasteczek, Chełmno boryka się z niedostatkiem pieniędzy, szczęśliwie jednak zostaje coraz częściej zauważane jako miejsce wyjątkowe i dzięki temu udaje się zdobywać fundusze na odnowę miasta. W 2005 roku ruszył współfinansowany ze Środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego program rewitalizacji zabytków, który istotnie przyczynił się do ratowania chełmińskich murów obronnych, odnowy zapomnianych i popadających w ruinę kościołów franciszkańskiego i dominikańskiego. W tym samym roku Chełmno zostało wpisane na Listę Pomników Historii Prezydenta RP, co być może pozwoli wpisać Chełmińską starówkę na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO. Chełmno znalazło się również na liście miast należących do międzynarodowego projektu Szlak Europejskiego Gotyku Ceglanego. Od niedawna zaczęto promować miasto pod hasłem „Chełmno - miastem zakochanych”, skorzystano tutaj z faktu posiadania relikwii św. Walentego (relikwia umiejscowiona jest w jednym z ołtarzy kościoła farnego.

Jak więc widać Chełmno ma ogromne szanse zerwać z wizerunkiem szaro-burego i wyniszczonego przez czas miasteczka. Jest jednak jeszcze wiele do zrobienia. Chełmno potrafi oczarować niezależnie od naszych starań, ale decydując się na turystyczny charakter miasta musimy cały czas mieć na uwadze, że nie wolno nam pozostawić naszych gości bez opieki i zainteresowania - nie jest wszak problemem sprowadzenie turysty do miasta, ale przekonanie go by został tu na dłużej, przyjechał jeszcze nie raz i polecił odwiedzenie miasta znajomym. Jesli to ma byc przyszłością tego miasta - niech ona bedzie jak najlepsza.

Pamiętajmy: nasi przodkowie zostawili nam skarb, którym powinniśmy się opiekować,
byśmy po latach nie pozostawili tu tylko stosu cegieł...

Poprzedni rozdział | Historia najnowsza
Początek strony
Program Spacerków
po Chełmnie
Katalog stron chełmińskich
© Grzegorz Góra, moje-chelmno.pl